Έγκλημα χωρίς τιμωρία στη Ρωσία

Της Βένας Γεωργακοπούλου

Στη Ρωσία δεν υπάρχουν ιστορίες για μπίζνες, πολιτική και έρωτα. Μόνο για εγκλήματα. Αυτή τη σκληρή διαπίστωση κάνει στο μυθιστόρημα «Κάτω από το χιόνι» («Snowdrops»), του Α. Ντ. Μίλερ, ένας κυνικός, παλαίμαχος Βρετανός ανταποκριτής στη Ρωσία του Πούτιν.

Δεν είναι αυτός το κύριο πρόσωπο του δράματος, αν και η ταυτότητα του συγγραφέα θα το επέτρεπε. Ηταν και ο Α. Ντ. Μίλερ επί 4 χρόνια (2004-2007) ανταποκριτής του «Economist» στη Ρωσία -σήμερα είναι επικεφαλής του βρετανικού γραφείου του περιοδικού.

Το ρωσικό πόστο του δεν τον έσπρωξε απλώς στο να γράψει μυθοπλασία. Το πρώτο του μυθιστόρημα, που δεν περίμενε «καν να εκδοθεί», μπήκε «προς μεγάλη του ευχαρίστηση και έκπληξη», στη βραχεία λίστα του Μπούκερ 2011, αυτήν που σνόμπαρε τους στιλίστες και καθιερωμένους Αλαν Χόλινγχερστ και Σεμπάστιαν Μπάρι. Μεταφράστηκε και σε 19 ξένες γλώσσες. Στα ελληνικά κυκλοφορεί από την «Ωκεανίδα», που μυρίστηκε έγκαιρα ότι μπορεί να γίνει ανάρπαστο από στόμα σε στόμα.

Εχει δίκιο. Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα έσερνα ένα υποψήφιο για τέτοιο σνομπ βραβείο μυθιστόρημα σε λεωφορεία και μετρό, χωρίς ένα μολυβάκι να σημειώνω στα περιθώρια, χωρίς να επανέρχομαι σε καμία φράση του, αλλά ορμώντας ακάθεκτη στην επόμενη. Για «διαβαστερά και απολαυστικά» βιβλία δεν έψαξε φέτος η κριτική επιτροπή; Το «Κάτω από το χιόνι» ταιριάζει απόλυτα σ’ αυτά τα κριτήρια, που ήδη ξεσήκωσαν, μπορεί και δικαίως, την οργή μερίδας Βρετανών κριτικών.

Ο Α. Ντ. Μίλερ αρνείται να σχολιάσει τις επικρίσεις. Επιμένει, όμως, ότι το «Κάτω από το χιόνι» δεν είναι ένα crime novel, δεν ανήκει σε κανένα λογοτεχνικό gente, από αυτά που σνομπάρουν ακόμα και οι κριτικοί-συμπατριώτες τού Τζον Λε Καρέ. «Θα το περιέγραφα ως ένα ηθογραφικό θρίλερ, μια ιστορία “χαρακτήρων”, χωρίς και να με ενοχλεί η ετικέτα “αστυνομικό”. Είναι ένα βιβλίο για το πώς ένας κανονικός, συνηθισμένος ανθρώπος, φτάνει να κάνει κάτι πολύ κακό, βιώνει ένα είδος ηθικής παρακμής», μου λέει.

Ο Νικ Σπατ, τριαντάρης δικηγόρος στη Μόσχα, βγάζει πολλά χρήματα μεσολαβώντας σε δάνεια ευρωπαϊκών τραπεζών προς ύποπτες ρωσικές επιχειρήσεις, που σχεδιάζουν μαφιόζοι και κυβερνητικά στελέχη. Συχνάζει σε πολυτελή εστιατόρια και στριπτιζάδικα με θαμώνες γκάνγκστερ και δολοφόνους. Οι γυναίκες γύρω του είναι όλες σχεδόν πόρνες ή δεν έχουν ίχνος ηθικών αναστολών. Μέχρι που ερωτεύεται μια καλλονή που γνωρίζει στο μετρό. Το ότι η Μάσα είναι -τι ανακούφιση για τον αναγνώστη- πωλήτρια, δεν την εμποδίζει να κυκλοφορεί, άμα λάχει, χωρίς το κυλοτάκι της και να κρατάει μυστικά. Θα παρασύρει με μαεστρία τον αξιοθρήνητο Νικ στο έγκλημα, αλλά όχι στην τιμωρία.

No Replies to "Έγκλημα χωρίς τιμωρία στη Ρωσία "